Op deze site is veel informatie te vinden. Het is belangrijk dat jeugdwerkers gebruik kunnen maken van deze site, daarom kunt u hieronder aanbevelingen vinden die bedoeld zijn voor jeugdwerkers die te maken krijgen met gezinnen die leven in armoede en waar bij ten minste één van de kinderen obesitas een rol speelt. Daarnaast is het zeer belangrijk dat jeugdwerkers kennis over de onderwerpen die op deze site worden aangeboden verkrijgen. Verder moeten de jeugdwerkers er rekening mee houden dat de onderwerpen schaamte met zich mee kunnen brengen. 

Onwetendheid

Het is bewezen dat de sociaal economische status van mensen en de religieuze keuze invloed kunnen hebben op het gewicht. Dit komt, doordat er vaak kennis ontbreekt bij deze mensen over gezonde voeding (Hoven & Kessler, 2012).

Tijdens het bezoek aan de voedselbank heeft de professional dit bevestigd. Het is zo dat de voedselpakketten gezinnen  of personen voor ongeveer twee tot drie dagen van eten kan voorzien, dit is afhankelijk van de producten die de voedselbank krijgt. Het is dus aannemelijk dat deze gezinnen of personen daarnaast zelf boodschappen doen en hierin ontbreekt vaak de kennis over gezond eten en bewuste keuzes (ook qua geld). Een voorbeeld die de professional van de voedselbank noemde is dat mensen vaak denken dat iets gezond is doordat  ‘bijgevoegd vitamine C’ op het product staat. In werkelijkheid zitten er vaak juist veel suikers in dat product. Ook is het zo dat gezinnen of personen die in armoede leven vaak kiezen voor een kant en klare maaltijd omdat deze goedkoper is, handiger is om te bereiden en omdat er een grote hoeveelheid in zit. Dit is echter niet gezond, het allerbeste is om zelf een maaltijd te bereiden met pure producten. Ook dit kan met weinig geld en dat is precies wat wij met dit onderzoek willen bereiken. De voedselbank geeft aan dat er vaak naast het gezonde voedsel ook ‘’ongezond’’ voedsel in de pakketten zit, met name chips (Baas, M., persoonlijke communicatie, 15 oktober 2014). 

Het is belangrijk dat u, als jeugdwerker, hier op de hoogte van bent. 

Tips

Tips over goedkope en gezonde voeding U, als jeugdwerker, aan cliënten kunt voorstellen of met cliënten kunt bespreken.

• Maak (samen met de cliënt) een weekmenu op. Zo hoeft deze cliënt minder naar de winkel en komt hij minder in de verleiding om meer te kopen dan hij van plan was. Een goede planning laat ook toe beter te variëren en duurdere menu’s af te wisselen met goedkopere. Zo riskeert de cliënt minder met overschotten te blijven zitten die hij na enkele dagen misschien moet weggooien. Zonde van het geld.
• Stimuleer ouders om het kind of de kinderen te betrekken bij het bereiden van het avondeten. Het is bewezen dat wanneer kinderen helpen in de keuken eerder hun maaltijd opeten. Daarnaast is het erg leuk en leerzaam, kinderen kunnen leren wat ingrediënten met hun doen. Bijvoorbeeld dat groenten erg belangrijk voor je zijn. 

• Vlees is duur, en vaak zelfs één van de grootste kostenposten binnen de boodschappen. Kies voor minder vlees (en vis) voor een gezonder lichaam, een en minder kosten! Wat? Je bent bang dat je voedingsstoffen zult missen? Vul je dieet aan met meer peulvruchten, noten, zaden, zuivel, sojamelk en af en toe een vleesvervanger en slik regelmatig een omega 3 supplement (aldi of kruidvat), dan hoef je helemaal niets tekort te komen.
•  Koop groente en fruit op de markt, zeker aan het einde van de dag doe je hier een groot voordel mee.
• Wees voorbereid, voorkom dat je vaker naar de winkel moet. Gebruik groente welke lang goed blijft.
• Bekijk goed hoeveel je nodig hebt, zodat je niet veel weg hoeft te gooien.
• Let op aanbiedingen van de supermarkten, een keer groente uit potjes of uit de vriezer kan echt geen kwaad. Ga niet altijd naar dezelfde supermarkt maar kijk per week wat er in de aanbieding is en haal dit.
• Bespaar ook veel geld door te stoppen met frisdranken. Drink groene thee en water, en drink frisdranken bij wijze van uitzondering in het weekend of op speciale gelegenheden. Maak zelf bijvoorbeeld ijsthee van thee met een smaakje.
• Vervang ongezonde snacks door gezonde snacks als fruit, cherry tomaatjes, komkommer of een handje (ongebrande) nootjes. Rijstwafels als tussendoortje met mager beleg, weinig calorieën en toch voeding. En minder kosten.
• Zelf groente en fruit kweken in de tuin is een goedkope en gezonde manier om te voorzien in lekker eten; moestuintje! Dit is voordelig en gezond. Ook is het dan leuk om kinderen hierbij te betrekken, zij kunnen mee helpen in de tuin.
• Maak zelf waterijsjes van ranja en koop geen dure ijsjes in de supermarkt.
• Laat suikerhoudende tussendoortjes weg, eet fruit of rauwkost tussendoor en wat magere kwark.
• Een keer een snoepje kan best, maar motiveer kinderen door zelf ook gezond te snacken en snoep als een extraatje te zien.
• Het is vaak makkelijk om kant-en-klaarmaaltijden te kopen en daarmee kun je snel een heel gezin voorzien van voedsel maar het is veel gezonder en goedkoper om een maaltijd zelf te bereiden met pure ingrediënten. Zelf aardappelen schillen en bereiden is goedkoper dan bijvoorbeeld pureepoeders. Wie minder uitgeeft aan kant-en-klaarmaaltijden en allerhande hapklare snacks kan meer uitgeven aan basisproducten rijk aan essentiële voedingsstoffen zoals groenten en fruit.
• Water is de beste drank. Het kost weinig in vergelijking met allerhande frisdranken en alcoholbevattende dranken. Water van de kraan is veel goedkoper en even goed bruikbaar als water uit flessen.
• Merkproducten zijn doorgaans duurder en niet altijd beter van kwaliteit dan goedkopere producten. De goedkoopste producten staan ook vaak niet op ooghoogte in de winkel. Kijk eens onder in de schappen!
• Kies groenten en fruit waarvan de aanvoer groot is (seizoensproducten). Dan is de prijs het laagst. Dit zorgt ook automatisch voor variatie. Hou bij de prijs per kilogram rekening met de hoeveelheid afval die je overhoudt na het schoonmaken van de groenten.
• Diepvriesgroenten en groenten uit blik zijn goede alternatieven. Ze zijn snel en eenvoudig te bereiden, smaakvol en voedzaam, gemakkelijk te doseren, ze bieden variatie en zijn lang houdbaar. Ze moeten niet meer worden schoongemaakt en leveren dus ook geen afval (verlies) op.
• Neem 100 g vlees of vis per dag. Meer is niet nodig.
• Varieer met magere vleessoorten die ook in kleine porties voor iedereen betaalbaar zijn. Kip, orgaanvlees, vis in blik en eieren bieden een goede nutritionele kwaliteit voor een redelijke prijs. Producten in speciale vormen of met extra toevoegingen zijn meestal duurder maar brengen niet altijd meer essentiële voedingsstoffen aan. Idem dito voor producten met mooie en opvallende verpakkingen.
• Een evenwichtig samengestelde en gevarieerde voeding levert alle noodzakelijke voedingsstoffen. Verrijkte producten die een stuk duurder zijn, zijn dan overbodig. Zij kunnen nuttig zijn voor bepaalde doelgroepen (bv. bejaarden, personen die van een ziekte herstellen) maar zijn niet essentieel voor een goede voeding en kunnen een slecht samengestelde voeding niet goedmaken.
• Maak een boodschappenlijstje waarop je ook de benodigde hoeveelheden noteert en houd je eraan.
• Doe geen boodschappen met een lege maag. De verleiding om zaken te kopen die je niet nodig hebt, is dan groter.
• Voorverpakte producten zijn vaak duurder dan wanneer je ze in grote hoeveelheid koopt. Vergelijk altijd de prijs per kilogram of per liter. Een literpak yoghurt is bijvoorbeeld goedkoper dan 6 of 8 aparte potjes. In het groot kopen kan interessant zijn, op voorwaarde dat je alles optimaal kan bewaren en je niet het risico loopt zaken te moeten weggooien.
• Ga niet in op aanbiedingen alleen maar omdat ze goedkoper zijn. Wanneer de producten in de aanbieding passen in je weekmenu, zijn ze wel een goed idee.
• Als je pas na de middag naar de markt gaat, zijn er dikwijls koopjes te doen. Onder het motto “alles moet weg” bieden marktkramers dan soms groenten en fruit aan tegen lagere prijzen.
• Haal niet meer in huis dan nodig is en niet meer dan dat je kwijt kan in je koelkast. Zo vermijd je dat je vervallen producten moet weggooien.
• Correct bewaarde restjes kunnen de volgende dag opnieuw op verschillende manieren worden gecombineerd. Bijvoorbeeld koude aardappelen in een salade met blokjes kaas of ham. Maak soep met restjes van verschillende groenten. Maak van vers fruit dat overrijp
• is een fruitsalade of een fruitmoes alvorens de vruchten slecht worden en moeten worden weggegooid.                                                                                                                              (Coene, I. 2006) & (Van Breugel, W., persoonlijke communicatie, 10 oktober 2014)

Activiteiten

• Laat ouders inzien dat uitstapjes niet altijd duur hoeven te zijn. Ook zijn deze uitstapjes goed voor de gezondheid.

Voorbeelden: Ga naar het bos. Ga op zoek naar paddenstoelen, met een spiegel kun je de binnenkant bekijken. Ga op zoek naar kleine kriebeldiertjes. Zoek eikeltjes of blaadjes, daar kunnen kinderen leuke knutselwerkjes van maken. Ook kan er een heksenbezem gemaakt worden van takken. Naar de kinderboerderij gaan, naar het speelveldje in de buurt gaan, daar samen spelletjes doen zoals verstoppertje en tikkertje.

• Laat ouders inzien dat het goed is om kinderen op de fiets of te voet naar school te laten gaan en geef aan dat het belangrijk is dat ouders het goede voorbeeld geven.
• Laat ouders inzien dat zij kinderen zelf kunnen laten kiezen wat ze willen doen, hier komen meestal hele leuke activiteiten uit die niet veel of niks kost.   

 

 Kijk ook eens op

https://www.natuurmonumenten.nl/kinderen/speeltips http://www.loes.nl/tips/basisschoolkind/opvoeden/hoe-organiseer-je-leuke-en-goedkope-activiteiten.html  &

www.sloopdecrisis.nl

 Literatuurlijst

Coene I. (2006). Gezond eten voor weinig geld; knelpunten en oplossingen. NUTRINEWS, 4, 13-19.